Bilgisayar virüsleri: tanýmlama, önleme ve kurtarma

Bu makalede aþaðýdaki konular açýklanýr:

• Bilgisayarýnýza bir virüs, solucan veya Truva atý bulaþmýþ olup olmadýðýný belirleme
• Virüs bulaþmasýný temizleme
• Bilgisayar virüsünün ileride bir kez daha bulaþmasýný engelleme

Bilgisayar virüsü nedir?

Bilgisayar virüsü, bir bilgisayardan diðerine yayýlan ve bilgisayarýn çalýþmasýný kesintiye uðratan küçük yazýlým programýdýr. Bir bilgisayar virüsü bilgisayardaki verileri bozabilir veya silebilir, e-posta programýný kullanarak diðer bilgisayarlara yayýlabilir ve hatta sabit diskteki tüm öðeleri silebilir.

Bilgisayar virüsleri genellikle e-posta iletilerindeki veya anlýk iletilerdeki ekler yoluyla kolayca yayýlýr. Bu nedenle, iletiyi göndereni tanýmýyorsanýz veya e-posta ekini beklemiyorsanýz açmamalýsýnýz. Bilgisayar virüsleri; komik resimler, tebrik kartlarý veya ses ve video dosyalarý þeklinde ekler olarak gizlenebilir. Bilgisayar virüsleri ayrýca Internet'ten karþýdan yüklemeler kullanýlarak yayýlýr. Bilgisayar virüsleri karþýdan yükleyebileceðiniz korsan yazýlýmlarda ya da diðer dosya veya programlarda gizlenebilir.

Bilgisayar virüsünün belirtileri

Bilgisayarýnýza bir virüs bulaþmýþ olduðundan þüphelenirseniz veya bunu doðrularsanýz, güncel bir virüsten koruma yazýlýmý edinin. Aþaðýda, bir bilgisayara virüs bulaþmýþ olabileceðinin bazý temel göstergeleri yer almaktadýr:

• Bilgisayar her zamankinden daha yavaþ çalýþýyor.
• Bilgisayar yanýt vermemeye baþlýyor veya sýk sýk kilitleniyor.
• Bilgisayar birkaç dakikada bir kilitleniyor ve yeniden baþlatýlýyor.
• Bilgisayar kendi baþýna yeniden baþlatýlýyor. Ayrýca bilgisayar her zamanki gibi çalýþmýyor.
• Bilgisayardaki uygulamalar düzgün çalýþmýyor.
• Disklere veya disk sürücülerine eriþilemiyor.
• Öðeleri düzgün yazdýramýyorsunuz.
• Beklenmedik hata iletileri görüyorsunuz.
• Bozuk menüler ve iletiþim kutularý görüyorsunuz.
• Yakýn bir zamanda açtýðýnýz .jpg, .vbs, .gif veya .exe uzantýlý bir ekte çift uzantý bulunuyor.
• Virüsten koruma programý hiçbir neden olmadan devre dýþý býrakýlýyor. Ayrýca, virüsten koruma programý yeniden baþlatýlamýyor.
• Virüsten koruma programý bilgisayara yüklenemiyor veya çalýþmýyor.
• Masaüstünde sizin yerleþtirmediðiniz yeni simgeler veya son zamanlarda yüklediðiniz programlarla iliþkili olmayan simgeler görünüyor.
• Beklenmedik zamanlarda, hoparlörden tuhaf sesler veya müzik duyuluyor.
• Ýsteyerek kaldýrmadýðýnýz halde bir program bilgisayarýnýzdan kayboluyor.

Not Bunlar genel bulaþma belirtileridir. Ancak bu belirtiler, bilgisayar virüsüyle iliþkili olmayan donaným veya yazýlým sorunlarý nedeniyle de oluþabilir. Microsoft Kötü Amaçlý Yazýlýmlarý Temizleme Aracý'ný çalýþtýrmadýðýnýz ve bilgisayarýnýza endüstri standardý ve güncel bir virüsten koruma yazýlýmý yüklemediðiniz sürece, bilgisayara bir virüs bulaþmýþ olup olmadýðýndan emin olamazsýnýz.

E-posta iletilerindeki solucanlarýn ve Truva atý virüslerinin belirtileri

Bir bilgisayar virüsü e-posta iletilerine veya bilgisayardaki diðer dosyalara bulaþtýðýnda aþaðýdaki belirtilerle karþýlaþabilirsiniz:

• Virüslü dosya kendi kopyalarýný oluþturabilir. Bu davranýþ, sabit diskteki tüm boþ alaný kullanabilir.
• Virüs bulaþan dosyanýn bir kopyasý e-posta adres listesindeki tüm adreslere gönderilebilir.
• Bilgisayar virüsü, sabit diski yeniden biçimlendirebilir. Bu davranýþ, dosyalarý ve programlarý siler.
• Bilgisayar virüsü, korsan yazýlým gibi gizli programlar yükleyebilir. Bu korsan yazýlýmlar daha sonra bilgisayardan daðýtýlabilir ve satýlabilir.
• Bilgisayar virüsü, güvenlik düzeyini düþürebilir. Bu durum, saldýrganlarýn bilgisayara veya aða uzaktan eriþebilmesini saðlar.
• Deðiþik bir ek içeren bir e-posta iletisi alýrsýnýz. Eki açtýðýnýzda, iletiþim kutularý görüntülenir veya sistem performansýnda ani bir düþüþ gözlenir.
• Birisi sizden dosya ekleri içeren e-posta iletileri aldýðýný bildirir, ancak iletiyi siz göndermemiþsinizdir. E-posta iletilerindeki ekli dosyalar .exe, .bat, .scr ve .vbs uzantýlý olabilir.

Sýradan Windows iþlevlerinin sonucu oluþabilecek belirtiler

Bilgisayar virüsü aþaðýdaki sorunlara neden olabilir:

• Sistem deðiþiklikleri yapmadýðýnýz, program yüklemediðiniz veya kaldýrmadýðýnýz halde Windows baþlatýlamýyor.
• Modem çok fazla etkin. Harici modeminiz varsa, modemin kullanýlmadýðý zamanlarda ýþýklarýnýn sýk sýk yanýp söndüðünü görebilirsiniz. Bilginiz olmadan korsan yazýlým saðlýyor olabilirsiniz.
• Bazý önemli sistem dosyalarý eksik olduðu için Windows baþlatýlamýyor. Ayrýca, eksik dosyalarýn listelendiði bir hata iletisi alýyorsunuz.
• Bilgisayar bazen beklendiði gibi baþlatýlýyor. Ancak bazen de masaüstü simgeleri ve görev çubuðu henüz görüntülenmeden bilgisayar yanýt vermemeye baþlýyor.
• Bilgisayar çok yavaþ çalýþýyor. Ayrýca bilgisayarýn baþlatýlmasý beklenenden uzun sürüyor.
• Bilgisayarda yeterli RAM olmasýna karþýn belleðin yetersiz olduðunu bildiren hata iletileri alýyorsunuz.
• Yeni programlar hatalý þekilde yükleniyor.
• Windows beklenmedik zamanlarda yeniden baþlatýlýyor.
• Önceden sorunsuz olarak çalýþan programlar sýk sýk yanýt vermemeye baþlýyor. Programlarý kaldýrýp yeniden yükleseniz de sorun oluþmaya devam ediyor.
• Scandisk gibi bir disk yardýmcý programý birden çok önemli disk hatasý bildiriyor.
• Bir disk bölümü yok oluyor.
• Microsoft Office ürünlerini her kullanmaya çalýþtýðýnýzda bilgisayar yanýt vermemeye baþlýyor.
• Windows Görev Yöneticisi'ni baþlatamýyorsunuz.
• Virüsten koruma yazýlýmý bir bilgisayar virüsü bulunduðunu belirtiyor.

Not Bu sorunlar, sýradan Windows iþlevleri nedeniyle veya bir bilgisayar virüsü sonucunda ortaya çýkan Windows sorunlarý nedeniyle de oluþabilir.

Bilgisayar virüsünü temizleme

Bilgisayar virüsünü temizleme araçlarý yoksa, bir bilgisayar virüsünü temizlemek bir uzman için bile zahmetli bir görevdir. Bazý bilgisayar virüsleri ve diðer istenmeyen yazýlýmlar (casus yazýlýmlar gibi), algýlanýp temizlendikten sonra bile kendilerini yeniden yükleyebilirler. Ancak bilgisayarý güncelleþtirir ve virüsten koruma araçlarý kullanýrsanýz, istenmeyen yazýlýmlarý kalýcý olarak temizleyebilirsiniz.

Bilgisayar virüsünü kaldýrmak için aþaðýdaki adýmlarý izleyin:

1. En son güncelleþtirmeleri Microsoft Update sitesinden bilgisayara yükleyin.
2. Bilgisayardaki virüsten koruma yazýlýmýný güncelleþtirin. Daha sonra virüsten koruma yazýlýmýný kullanarak bilgisayarda kapsamlý bir tarama gerçekleþtirin.
3. Bilgisayardaki varolan virüsleri kaldýrmak üzere Microsoft Kötü Amaçlý Yazýlýmlarý Temizleme Aracý'ný karþýdan yükleyin, kurun ve daha sonra çalýþtýrýn. Kötü Amaçlý Yazýlýmlarý Temizleme Aracý'ný karþýdan yüklemek için, aþaðýdaki Microsoft Web sitesini ziyaret edin:
   http://www.microsoft.com/turkiye/guvenlik/msrt.mspx (http://www.microsoft.com/security/malwareremove/default.mspx)

Bilgisayar virüslerini temizleme hakkýnda daha fazla bilgi için, aþaðýdaki Microsoft Web sitesini ziyaret edin:

Bilgisayarýnýzý virüslere karþý koruma

Bilgisayarýnýzý virüslere karþý korumak için aþaðýdaki adýmlarý izleyin:

1. Bilgisayarýn güvenlik duvarýný açýn.
2. Bilgisayarýn iþletim sistemini güncel tutun.
3. Bilgisayarda güncel bir virüsten koruma yazýlýmý kullanýn.
4. Bilgisayarda güncel bir casus yazýlým önleme yazýlýmý kullanýn.

Bilgisayarý virüslere karþý koruma hakkýnda daha fazla bilgi için, aþaðýdaki Microsoft Web sitesini ziyaret edin:

Bilgisayar virüsleri ve güvenlik ile ilgili destek alma

Birleþik Devletler ve Kanada

Birleþik Devletler ve Kanada'da, bilgisayar güvenliði ekibi bilgisayar virüsleri ve güvenlikle ilgili diðer konularda 24 saat destek saðlamaktadýr.

Bilgisayar virüsleri ve güvenlik ile ilgili destek almak için aþaðýdaki adýmlarý izleyin:

1. Destek mühendisine baþvurmadan önce, etkilenen bilgisayarda güncel bir virüsten koruma yazýlýmý ve güncel bir casus yazýlým temizleme yazýlýmý çalýþtýrdýðýnýzdan emin olun.
   
   Ücretsiz bir bilgisayar güvenliði taramasý gerçekleþtirme hakkýnda daha fazla bilgi için aþaðýdaki Microsoft Web sitesini ziyaret edin:
   http://onecare.live.com/site/tr-tr/default.htm?s_cid=sah (http://onecare.live.com/site/tr-tr/default.htm?s_cid=sah)
   Casus yazýlým önleme yazýlýmlarý hakkýnda daha fazla bilgi için, aþaðýdaki Microsoft Web sitesini ziyaret edin:
   http://www.microsoft.com/protect/computer/spyware/as.mspx (http://www.microsoft.com/protect/computer/spyware/as.mspx)
2. Güvenlik desteðine baþvurmak için 1-866-PCSAFETY veya 1-866-727-2338 numaralý telefonu arayýn.

Kuzey Amerika dýþýndaki yerler

Kuzey Amerika dýþýndaki yerlerde bilgisayar virüsleri ve güvenlik ile ilgili destek almak için, aþaðýdaki Microsoft Web sitesini ziyaret edin: