Küçük İşletme müşterisiyseniz, ek sorun giderme ve öğrenme kaynaklarını Küçük İşletme Desteği
(http://smallbusiness.support.microsoft.com)
sitesinde bulabilirsiniz.
You are browsing with
Internet Explorer 9.Internet Explorer 8.Internet Explorer 7.Internet Explorer 6.Internet Explorer 5. Upgrade your internet experience
Internet Explorer'da gözatma işlemi her zaman yavaş mı? Sık sık donma veya çökme oluyor mu? Internet Explorer'ın "bir sorunla karşılaştığını ve kapatılması gerektiğini" bildiren hata iletileri alıyor musunuz? Ya da Iexplore.exe dosyasında bir Visual C++ "çalışma zamanı hatası" oluştuğunu bildiren ileti alıyor musunuz?
Bu durumda, Internet Explorer ayarlarını sıfırlamayı deneyebilirsiniz. Internet Explorer ayarlarını sıfırladığınızda, tüm eklentiler ve özelleştirmeler silinir. Internet Explorer'ın yeni bir sürümüyle çalışmaya başlamanız sağlanır. Bu makale, Internet Explorer'ı sıfırlamanıza yardımcı olur.
Dosya İndirme iletişim kutusunda Çalıştır'ı tıklatın ve sihirbazdaki adımları uygulayın.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla iletişim kutusunda, Sıfırla'yı tıklatın.
Ayrıca gözatma geçmişini, arama sağlayıcılarını, Hızlandırıcılar'ı, giriş sayfalarını, İzlenme Koruması'nı ve ActiveX Filtreleme verilerini de kaldırmak isterseniz Kişisel ayarları sil onay kutusunu seçmek için tıklatın.
Internet Explorer varsayılan ayarları uygulamayı tamamladığında Kapat'ı tıklatın ve ardından yeniden Kapat'ı tıklatın.
Internet Explorer'ı kapatın ve başlatın.
Bu resmi kapatBu resmi aç
Not Bu sihirbaz yalnızca İngilizce olabilir. Ancak otomatik düzeltme, Windows'un diğer dil sürümleri için de çalışmaktadır.
Bu resmi kapatBu resmi aç
Not Sorunun karşılaşıldığı bilgisayarda değilseniz, otomatik düzeltmeyi bir flash sürücüye veya CD'ye kaydedebilirsiniz. Düzeltmeyi daha sonra sorunun yaşandığı bilgisayarda çalıştırabilirsiniz.
Soruna bozuk ya da uyumsuz Internet Explorer ayarları veya eklentileri neden oluyorsa, genelde Internet Explorer ayarlarını sıfırlayarak sorunu çözebilirsiniz.
Denetim Masası'ndaki Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini kullanmak için şu adımları uygulayın:
Ekranın sağ kenarından içeri doğru kaydırın (Bir fare kullanıyorsanız, ekranın sağ üst köşesine gelin ve fare işaretçisini aşağı doğru taşıyın), ardından Ara öğesine dokunun veya öğeyi tıklatın. Arama kutusuna Internet seçenekleri girin, ardından Ayarlar öğesine dokunun veya öğeyi tıklatın.
Arama sonuçlarında, Internet Seçenekleri öğesine dokunun veya öğeyi tıklatın. Gelişmiş sekmesine dokunun veya sekmeyi tıklatın, ardından Sıfırla... öğesine dokunun veya öğeyi tıklatın
Not: Ayrıca gözatma geçmişini, arama sağlayıcılarını, Hızlandırıcılar'ı, giriş sayfalarını, İzlenme Koruması'nı ve ActiveX Filtreleme verilerini de kaldırmak isterseniz Kişisel ayarları sil onay kutusunu işaretleyin.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla penceresinde Sıfırla seçeneğine dokunun veya öğeyi tıklatın
Not: Tüm kişisel ayarları silmek içinKişisel ayarları sil için onay kutusunu tıklatın veya kutuya dokunun.
Internet Explorer'ı kapatın ve değişikliklerin etkili olması için yeniden başlatın.
Internet Explorer da dahil olmak üzere tüm programlardan çıkın.
Windows XP kullanıyorsanız, Başlat'ı ve ardından Çalıştır'ı tıklatın. Şu komutu Aç kutusuna yazın ve Enter tuşuna basın:
inetcpl.cpl
Windows 7 veya Windows Vista kullanıyorsanız, Başlat
Bu resmi kapatBu resmi aç
öğesini tıklatın. Ara kutusuna şu komutu yazın ve Enter tuşuna basın:
inetcpl.cpl
Internet Seçenekleri iletişim kutusu görüntülenir.
Gelişmiş sekmesini tıklatın.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla altında, Sıfırla'yı tıklatın. Ardından yeniden Sıfırla'yı tıklatın.
Ayrıca gözatma geçmişini, arama sağlayıcılarını, Hızlandırıcılar'ı, giriş sayfalarını, İzlenme Koruması'nı ve ActiveX Filtreleme verilerini de kaldırmak isterseniz Kişisel ayarları sil onay kutusunu seçmek için tıklatın.
Internet Explorer ayarlarının sıfırlanması tamamlandığında, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla iletişim kutusunda Kapat'ı tıklatın.
Windows XP için Internet Explorer ve Windows Vista üzerinde Internet Explorer, Internet Explorer'ın casus yazılımlardan ve kötü amaçlı yazılımlardan daha az etkilenmesini sağlayan güvenlikle ilgili birçok gelişme içermektedir. Ancak kötü yazılmış eklentiler, casus yazılım veya kötü amaçlı yazılım olmasalar da Internet Explorer ile gözatma deneyimini etkileyebilir. Internet Explorer 7'den başlayarak, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla adında yeni bir özelliği kullanıma sunuyoruz. Bu özellik, Internet Explorer'ı herhangi bir eklenti veya başka bir tarayıcı uzantısı olmadan çalıştığı temel durumuna döndürür.
Sorunlara neden olan bir eklentiniz varsa veya Internet Explorer ayarlarınızın bir bölümü bilginiz olmadan değiştiyse ve Internet Explorer'ı başlatamıyorsanız, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği bu sorunları hızla ve kolayca giderebilmenizi sağlar. Internet Explorer'ı başlattığınızda, soruna neden olan eklentiyi belirleyebilir veya hatalı ayarı bularak sorunu çözebilirsiniz.
Bu makalede, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğinin nasıl kullanılacağı açıklanmaktadır. Bunun yanı sıra özelliğin ne işe yaradığı ile ilgili ayrıntılı bir açıklama, ağ yöneticileri için bu özellikle ilgili bilgi, Internet Explorer'ı markalayan ve dağıtan özgün donatım üreticileri (OEM'ler) ve kullanıcılar için bu özellikle ilgili bilgi sağlanır.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği şu öğeleri varsayılan ayarlarına geri yükler:
Giriş sayfaları
Arama kapsamları
Gözatma geçmişi
Form verileri
Parolalar
Görünüm ayarları
Araç çubukları
ActiveX denetimleri
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği ayrıca tüm eklentileri devre dışı bırakır. Ancak eklentileri kaldırmaz.
Bu ayarlar, Internet Seçenekleri iletişim kutusunu kullanarak Internet Explorer'da yapabileceğiniz tüm özelleştirmeleri içerir. Örneğin, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, bilgisayardaki tüm kullanıcıların güvenlik ayarlarını, gizlilik ayarlarını ve bölge ayarlarını sıfırlar. Karşıdan yüklediğiniz eklentiler veya araç çubukları tarafından belirlenen tüm ayarlar da sıfırlanır.
Bazı ayarlar siz bilgisayarı almadan önce OEM tarafından oluşturulmuşsa, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, ilk pakette OEM tarafından uygulanmış olan Internet Explorer özelleştirmelerini geri yükler.
Bu resmi kapatBu resmi aç
Not Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği sık kullanılanları veya akışları temizlemez. Bağlantı ayarları da temizlenmez, çünkü bu ayarlar başka programlarda kullanılıyor olabilir.
Genişletilebilirlik
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği yüklediğiniz tüm araç çubuklarını, tarayıcı uzantılarını ve özelleştirmeleri devre dışı bırakır. Devre dışı bırakılan bu özelleştirmelerin herhangi birini kullanmak için, Eklentileri Yönet iletişim kutusunu kullanarak her bir özelleştirmeyi özel olarak etkinleştirmeniz gerekir.
Bu resmi kapatBu resmi aç
Not Bazı araç çubuklarının doğru çalışması için iki veya daha fazla denetimin etkinleştirilmesi gerekebilir. Bu araç çubuklarında, ilgili Tarayıcı Yardımcı Nesnesi ve araç çubuğu uzantıları için denetimler bulunur. Eklentileri Yönet iletişim kutusunu kullanarak, güvenilen bir yayımcıya ait tüm devre dışı bırakılmış denetimleri de kolayca etkinleştirebilirsiniz.
ActiveX denetimleri bulunan web sayfaları için, her bir ActiveX denetimiyle ilk karşılaştığınızda bu denetimin çalıştırılmasını onaylamanız gerekir. Denetimin çalıştırılması bir kez onaylandıktan sonra, Internet Explorer, her karşılaştığınızda denetimi otomatik olarak çalıştırır.
Gözatma geçmişi
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, geçici Internet dosyalarını ve tanımlama bilgilerini siler. Bunun yanı sıra gözatma geçmişini, kayıtlı form verilerini, kayıtlı parolaları ve otomatik tamamlama verilerini temizler.
Bu tabloyu kapaBu tabloyu aç
Bu resmi kapatBu resmi aç
Not
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, Güvenilen Siteler listesine eklediğiniz güvenlik ayarlarını veya gizlilik ayarlarını sıfırlayabilir. Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği ayrıca ebeveyn denetimi ayarlarını da sıfırlayabilir. Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini kullanmadan önce bu siteleri not almanız önerilir.
Ağ yöneticileri için Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği hakkında bilgiler
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği ağ ortamının parçaları olan çeşitli grup ilkeleri, kayıt defteri anahtarları ve güvenlik özellikleri ile etkileşim kurar. Click here to show/hide solution
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini kullanma ile ilgili genel bilgi ve öneriler için, "Yöneticiler için genel bilgiler" bölümüne gidin.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğinin Grup İlkesi ile nasıl etkileşim kurduğu ve Internet Explorer ayarları sıfırlandıktan sonra kaybolan ilkelerin nasıl geri yükleneceği ile ilgili bilgiler için "Grup İlkesi" bölümüne gidin.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğinin ActiveX uyumluluğu kayıt defteri anahtarlarıyla nasıl etkileşim kurduğu ile ilgili bilgiler için "ActiveX uyumluluğu anahtarı" bölümüne gidin.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğinin Özellik Denetimi kayıt defteri anahtarlarıyla nasıl etkileşim kurduğu ile ilgili bilgiler için "Özellik Denetimi anahtarları" bölümüne gidin.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğinin Artırılmış Güvenlik Yapılandırması özelliğiyle nasıl etkileşim kurduğu ile ilgili bilgiler için "Artırılmış Güvenlik Yapılandırması" bölümüne gidin.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini yönetici kimlik bilgilerini kullanırken tıklattığınızda, HKEY_LOCAL_MACHINE kayıt defteri alt ağacı ayarları sıfırlanır. Bu ayarlar belirli bir bilgisayardaki tüm kullanıcılar için geçerlidir. Bu, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini uyguladığınız sırada Internet Explorer'ı kullanmakta olan ve Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini uyguladıktan sonra yeni bir gözatma oturumu açan kullanıcıların gözatma deneyimini etkiler.
Kullanıcılar ayarları değiştirmezlerse, Internet Explorer bu ayarları HKEY_LOCAL_MACHINE kayıt defteri alt ağacından okur ve sonra ayarlar temizlenir. Ancak, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, kullanıcıların özelleştirdiği ayarları etkilemez.
Bu nedenle, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini uygulamadan önce tüm etkilenen kullanıcılarla iletişim kurmanız önerilir.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini kullandığınızda bir veya daha fazla görev başarısız olursa, İlerleme Durumu iletişim kutusundaki görev adının yanında bir X görünür. Ek olarak, başarısız olan görevlerle ilgili ayrıntılar Ried.log ve Brndlog.txt adlı günlük dosyalarına kaydedilir. Bu dosyaları şu klasörde bulabilirsiniz:
%USERPROFILE%\Local Settings\Application Data\Microsoft\Internet Explorer
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği Grup İlkesi'ni etkilemez. Ancak, marka ayarlarını uygulamak üzere Grup İlkesi Yönetim Konsolu'ndaki Internet Explorer Bakım Uzantısı'nı da kullanabilirsiniz. Bu marka ayarlarının çoğu ilke değil tercihtir. Bu nedenle, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği kullanıldıktan sonra bu ayarlar korunmaz.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği yalnızca Internet Explorer Administration Kit veya OEM Önkurulum Seti tarafından oluşturulan tercih ayarlarını geri yükler.
Internet Explorer Bakım Uzantısı'nı kullanarak herhangi bir ilkeyi yapılandırdıysanız, kendileri için Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini çalıştırdığınız kullanıcılar bu ilkeleri kaybeder. Bunun nedeni, Internet Explorer Administration Kit altyapısının, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğinin marka ayarlarını geri yüklemesine olanak vermesidir. Ancak, bu ayarları içeren .ins dosyaları yerel sistemde yalnızca geçici olarak bulunduğundan Internet Explorer Bakım Uzantısı'nın altyapısı desteklenmemektedir.
Bu soruna geçici bir çözüm bulmak için, ilk olarak Internet Explorer Bakım Uzantısı aracılığıyla uyguladığınız tüm ilkeleri yeniden uygulamak üzere bir ilke ayarını etkinleştirebilirsiniz. Bu ilke ayarını oluşturmak için şu adımları izleyin:
Bilgisayarda yerel yönetici olarak oturum açın.
Başlat'ı ve ardından Çalıştır'ı tıklatın. Şu komutu kopyalayıp Aç kutusuna yapıştırın (veya yazın) ve Enter tuşuna basın:
gpedit.msc
Grup İlkesi penceresi görüntülenir.
Sol taraftaki gezinti bölmesinde, Bilgisayar Yapılandırması'nı genişletin, Yönetim Şablonları'nı genişletin, Sistem'i genişletin ve sonra Grup İlkesi'ni tıklatın.
Sağ taraftaki gezinti bölmesinde, Internet Explorer Bakım ilkesi işleme'yi çift tıklatın.
Etkin'i tıklatın, Uygula'yı tıklatın ve sonra Tamam'ı tıklatın.
Bu ilke ayarı etkinleştirildikten sonra, Grup İlkesi Nesnesi güncelleştirildiğinde Internet Explorer Bakım Uzantısı aracılığıyla ayarladığınız tüm ilkeler yenilenir.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini kullanmanızdan sonra, Internet Explorer bir etki alanında yöneticilerin denetimindeki tüm ilkelere ve kısıtlamalara uymaya devam eder. Ancak Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği çalışmasını sürdürürken nasıl çalışacağını etkileyen bazı ilkelere uymaz.
Örneğin, Tarama Geçmişini Sil işlevselliğini kapat Grup İlkesi'ni etkinleştirdiğinizde, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği geçici Internet dosyalarını temizler. Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği kullanıldıktan sonra, ilke, Gözatma Geçmişini Sil iletişim kutusuna yönelik kullanıcı arabirimi giriş noktalarını devre dışı bırakarak çalışmaya devam eder. Ancak, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği bağlamında bu Grup İlkesi etkili değildir.
Kullanıcı bilgisayarlarında Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini devre dışı bırakmak için Internet Explorer ayarlarının sıfırlanmasına izin verme Grup İlkesi'ni kullanabilirsiniz.
Bazı kayıt defteri girdilerinde ActiveX denetimlerinin bilgisayara yüklenip yüklenmeyeceğini denetleyen sınıf tanımlayıcısına veya CLSID'ye, zararlı olduğu bilinen ActiveX denetimlerini engelleyecek biçimde bayrak atanır. Bu bayraklara kill biti adı verilir. Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği bu bayrakları sıfırlar.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği diğer CLSID'leri olduğu gibi bırakır. CLSID'ler hakkında daha fazla bilgi için CLSID Anahtarı
HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Internet Explorer\Main\FeatureControl kayıt defteri alt anahtarı, birden çok özelliğin ve uygulamanın kullanabileceği belirli güvenli ayarları seçmenizi sağlar. Özellik Denetimi anahtarlarını ayrıca, düzeltmeleri seçime bağlı olarak kabul etmek için kullanabilirsiniz. Bu anahtar, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği tarafından sıfırlanmaz.
Gelişmiş Güvenlik Yapılandırması özelliği etkinleştirilmişse, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, Internet Explorer'ı Gelişmiş Güvenlik Yapılandırması özelliği varsayılan ayarlarına sıfırlar. Artırılmış Güvenlik Yapılandırması özelliği devre dışı bırakılmışsa, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, Internet Explorer'ı standart Internet Explorer varsayılan ayarlarına sıfırlar. Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, Artırılmış Güvenlik Yapılandırması özelliğinin durumunu değiştirmez.
Artırılmış Güvenlik Yapılandırması hakkında daha fazla bilgi için, Microsoft Bilgi Bankası'ndaki makaleyi görüntülemek üzere aşağıdaki makale numarasını tıklatın:
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, Internet Explorer'ın markalanmış sürümleriyle birkaç yoldan etkileşim kurabilir. Bu bölümde bu etkileşimlerin tümü açıklanmamaktadır. Ancak bu bölümde iki genel etkileşim açıklanır. Internet Explorer'ı Sıfırla özelliğinin Internet Explorer'ın markalanmış sürümleriyle nasıl etkileşim kuracağı hakkında daha fazla bilgi edinmek için, "Sonraki Adımlar" bölümüne gidin.
Internet Explorer'ın markalanmış sürümlerinin özelleştirmeleri
OEM, Internet servis sağlayıcısı (ISS) veya bir şirket yöneticisiyseniz ve dağıtım için özelleştirilmiş bir Internet Explorer paketi oluşturmak üzere OEM Önkurulum Seti'ni ya da Internet Explorer Administration Kit'i kullanıyorsanız, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği bir kullanıcının gözatma deneyimini değiştirebilir.
Örneğin, arama sağlayıcısını doğrudan belirtmek yerine özel bir arama sağlayıcısı ayarlayan özel bir bileşen eklerseniz, Internet Explorer yüklendikten sonra bu özel bileşen çalıştırılır. Özel bileşen, Internet Explorer'ın .ins dosyası yerine kendi yükleme yöntemini kullandığından, kullanıcı Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini kullandığında bu özel bileşen yeniden çalıştırılmaz. Özel araç çubuğu bileşeni OEM veya markalama ortağının orijinal markasının parçası olduğu halde, bileşen devre dışı bırakılır.
Ayrıca, komut çubuğuna özel simge eklediğinizde veya yapılandırdığınızda, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği bir kullanıcı tarafından kullanıldıktan sonra bu özelleştirmeler kaybolur. Bunun nedeni özelleştirmelerin tarayıcı uzantıları olarak oluşturulmasıdır. Tarayıcı uzantıları Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği davranışının bir parçası olarak devre dışı bırakılır. Kullanıcılar bunları yeniden etkinleştirmek için, Araçlar menüsündeki Eklentileri Yönet iletişim kutusunu kullanabilirler.
Internet Explorer 6'nın markalı bir sürümünden Internet Explorer'ın markalı olmayan bir sürümüne yükseltme
Internet Explorer Administration Kit'i kuruluş modunda kullanarak Internet Explorer 6'nın markalı bir sürümünü oluşturduğunuzda, Install.ins dosyası Custom klasöründe oluşturulur. Bir kullanıcı Internet Explorer 6'nın bu markalı sürümünden Internet Explorer'ın markalı olmayan bir sürümüne yükselttiğinde, yükleme programı Signup klasöründe Install.ins dosyasının markalı olmayan bir varsayılan sürümünü oluşturur.
Kullanıcı Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini kullanılırsa, Internet Explorer ilk olarak Custom klasöründe bulunan .ins dosyasını kullanmaya çalışır. Custom klasöründe Install.ins dosyası yoksa, Internet Explorer .ins dosyasını Signup klasöründe arar. Bu durumda, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği Install.ins dosyasının markalı sürümünü bulur ve kullanıcı Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliğini kullandıktan sonra da özelleştirmeler korunur.
Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği, şirket markalaması varsa bunu kullanır. Şirket markalaması yoksa, Internet Explorer Ayarlarını Sıfırla özelliği ICP markalamasını veya OEM markalamasını kullanır.
Daha fazla bilgi için aşağıdaki Microsoft web sitelerine gidin:
Sorunun düzeltilmiş olup olmadığını denetleyin. Sorun düzeltilmişse, bu makaleyle işiniz bitti demektir. Sorun düzeltilmemişse, Microsoft Müşteri Destek Hizmetleri web sitesini kullanarak başka çözümler bulabilirsiniz. Microsoft Müşteri Destek Hizmetleri web sitesinin sağladığı bazı hizmetler şunlardır:
: Web'i kullanarak bir soru sorun, Microsoft Müşteri Destek Hizmetleri'ne başvurun veya görüş bildirin.
Bu Microsoft web sitelerini kullandıktan sonra sorularınıza yanıt bulamazsanız veya Microsoft Müşteri Destek Hizmetleri web sitesinde bir çözüm bulamazsanız, Microsoft'a Başvurun
Bu makaleyi kullanmak için ne kadar kişisel çaba harcadınız?
Çok az
Az
Orta
Fazla
Çok fazla
Bu bilgiyi geliştirmemiz için nedenleri ve bu konuda neler yapabileceğimizi paylaşın
Teşekkürler! Görüşleriniz, destek içeriğimizi geliştirmemize yardımcı olmak için kullanılmaktadır. Diğer yardım seçenekleri için, lütfen Yardım ve Destek Giriş Sayfasını ziyaret edin.