Erişilebilirlik ve SharePoint konularıyla ilgilenmeye yeni mi başladınız? Bu makale, bu konuda ilerlemeye hazır olmanızda size yardımcı olabilecek bazı ipuçları sağlar. Daha SharePoint’i bile açmadan önce yapılacak bazı iyi şeyler var.
Önemli
- Kullanırlık kritik öneme sahiptir. Engelli kullanıcılar engelli olabilir ama her şeyden önce bir kullanıcıdır. Yapacak işleri olan ve bir web sitesini veya intraneti kullanırken başarmak istedikleri görevleri olan kişilerdir.
- Siz istediğiniz şeye ulaşmak için SharePoint sitesindeki gezintiyi kullanamıyorsanız, engelli kişiler de bunu kullanamaz.
Bu tablo, bu makaledeki kaynakları hızlı bir genel bakış sağlar.
| Kaynak | Açıklama | |
|---|---|---|
|
Konuyla ilgili yazılanları okuyun | Kesinlikle güvenebileceğiniz, itibarlı bilgileri bulabilmek önemlidir. |
|
Erişilebilirlik gereksinimleri olan insanlarla konuşun | Bu kişilerin normal gündelik yaşamda karşılaştıkları güçlükleri öğrenin. |
|
Bazı yardımcı teknolojileri kendiniz kullanın | İlk elden deneyimin yerini hiçbir şey tutamaz. Burada, kullanabileceğiniz bazı ücretsiz uygulamalar bulacaksınız. |
|
Unutmayın, erişilebilirlik yalnızca göremeyen kişiler için değildir | Web erişilebilirliğine ihtiyacı olan bazı kişiler özürlü olabilir veya yalnızca araba kullandığı için sesli komutları kullanmak isteyebilir. Olası ihtiyaç yelpazesi şaşırtıcı derecede geniştir. |
|
Kullanıcı deneyimini bütün yönleriyle dikkate alın | Şu senaryoyu düşünün: az önce dünyanın en güzel, en şık site tasarımını oluşturdunuz. Ancak, ortada yanlış bir şey var |
|
Test edin, bir daha test edin ve sonra yine test edin | İnsanlar sitenizi kullanırken gerçekten neler yaşadıklarını öğrenmek çok önemlidir. |
|
Öğrendiklerinizi unutmayın | Yaptığınız araştırmalar ve kendi sitenizdeki deneyiminiz sayesinde erişilebilirlik hakkında daha fazla bilgi edindikçe, kendi erişilebilirlik yönergelerinizi geliştirin. |
Bu ipuçları, ilk olarak 23 Kasım 2011 TheGuardian.com'de yayınlanan Stuart Dredge'den uyarlanmıştır. Onun makalesinin konusu mobil uygulamaları erişilebilir yapmak olsa da, bizim istediğimiz noktayı kanıtlamaya yardımcı olur niteliktedir. Erişilebilirlikte, her aygıtta herkesin kullanabildiği bir tasarım söz konusudur.
Konuyla ilgili yazılanları okuyun
SharePoint sitesi bir web sitesidir ve Internet’te erişilebilir bir web sitesi oluşturma konusunda birçok kılavuz vardır. Bu sizin için iyi bir şeydir çünkü kendi SharePoint sitenizi oluştururken tüm bu bilgileri kullanabilirsiniz. Erişilebilir ve kullanılabilir olan mükemmel bir SharePoint sitesi oluşturmak istiyorsanız, bunu tek başınıza yapmak veya sıfırdan başlamak zorunda değilsiniz.
Kesinlikle güvenebileceğiniz, itibarlı bilgileri bulabilmek önemlidir. İşte özellikle kaliteli olan birkaç sitenin bağlantısı:
| Kaynak sitesi | Neden çok iyi |
|---|---|
| W3C Erişilebilirliği | Bu sayfa, başlamak için mükemmel bir yerdir. World Wide Web Konsorsiyumu (W3C), web erişilebilirliği yönergeleri de içinde olmak üzere web standartlarını geliştirmek için birlikte çalışan insanların oluşturduğu bir topluluktur. W3C büyük olasılıkla web erişilebilirliğiyle ilgili en kapsamlı kaynaktır. Onlar, gerçekten kelime anlamıyla bu konunun kitabını yazmışlardır: Web Content Accessibility Guidelines (WCAG; Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri). Bugün 2.0 sürümüyle WCAG, birçok ülkede erişilebilirlik düzenlemelerinin temelini oluşturmaktadır. |
| WebAIM- Web Erişilebilirliği Dikkate Alındığında | Bir diğer mükemmel kaynak da WebAIM’dir. Sitelerinde hem yeni başlayanlar hem de ileri düzey kullanıcılar için bol bol bilgi sağlanmıştır ve birkaç kullanışlı test aracından fazlası vardır. Ayrıca, WebAIM sitesinin yeni arama aracı kaynakların bulunmasını kolaylaştıran mükemmel bir araçtır. |
| Microsoft Erişilebilirlik | İster bilgisayarlar ve erişilebilirlik konusuyla ilgilenmeye yeni başlayın, isterseniz ileri teknoloji ürünlerinin geliştiricisi olun, Microsoft Erişilebilirlik sitesinde sizin için bol miktarda bilgi sağlanmaktadır. İçindekiler:
|
Ayrıca, erişilebilirlik ve kullanılabilirliğin ortak noktası olan tasarım ölçütleri hakkında daha fazla bilgi için, tanınmış web kullanılabilirliği uzmanı Jakob Nielsen'in şu makalesini göz önünde bulundurun: Erişilebilirliğin Ötesinde: Engelli kullanıcılara insan olarak davranmak.
Erişilebilirlik gereksinimleri olan insanlarla konuşun
Mümkünse, kendi şirketinizdeki insanlarla konuşun. Zaten kuruluşunuzda çalışmakta olan insanlar, karşılaştıkları güçlüklerle ilgili olağanüstü bir anlayış geliştirmenizi sağlayabilir. Karşılaştıkları belirli sorunları sizi anlatabilir ve gerçekçi hedefler belirlemenize yardımcı olabilir.
Engelli bireylerle ilgili harika videoları Microsoft Erişilebilirlik sitesinde Microsoft Erişilebilirlik - Örnek Olay İncelemeleri ve Videolar'da bulabilirsiniz. Bu videolarda birçok farklı yerden gelen kişiler vardır ve Microsoft’ta araştırmacı, yazar ve yönetici olarak çalışan engelli kişilerin videoları da eklenmiştir.
Bazı yardımcı teknolojileri kendiniz kullanın
İlk elden deneyimin yerini hiçbir şey tutamaz. Yardımcı teknolojileri kullanarak, başka türlü elde etmenizin mümkün olmadığı tasarım anlayışları kazanabilirsiniz. Amerikan Görme Engelliler Vakfı (AFB), çoğu ücretsiz veya paylaşılan yazılım olan yardımcı teknoloji ürünlerinin aranabilir bir veritabanına sahiptir.
Ancak, yardımcı teknoloji bulmak için başka bir yere bakmanız gerekmez. Tüm Windows bilgisayarlarında bulabileceğiniz ve hemen kullanabileceğiniz yerleşik araçlar vardır. Erişim Kolaylığı Merkezi’ne gitmeniz yeterli olacaktır.
Aşağıda, herhangi bir Windows bilgisayarında deneyebileceğiniz, sık kullanılan bazı yardımcı teknolojiler açıklanmaktadır.
- Ekran okuyucular Her Windows bilgisayarı yerleşik bir Ekran Okuyucusu ile gelir. Mümkünse, farenizi kaldırın ve bunun yerine sayfada gezinmek için klavye kısayollarını kullanın. Başlangıç olarak şu videoyu izleyin: Microsoft Windows - Ekran Okuyucusu'ndan metni sesli olarak dinleyin. Daha fazla bilgi edinmek için, kendi bilgisayarınızın sesini kapatın ve video oynatma ekranının en altındaki “CC” düğmesini tıklatın. İşitme engelli kişilerin kullandığı altyazıları göreceksiniz.
- Görme sorunu olan People Büyüteç, genellikle ekranın küçük bir bölümünü alıp büyüten bir ekran büyüteci kullanır. Bazı büyüteçler ayrı bir ekranda görüntülenir, bazıları elde taşınır, bazıları ise kullanılan bilgisayarda çalışan yazılımlardır. Büyüteç kullanan People metnin ne kadar büyük yapılacağını seçebiliyor ve bazı kişiler de metni ekrana aynı anda yalnızca birkaç karakterin sığacağı kadar büyük yapıyor. Büyüteç'in nasıl kullanılacağını öğrenmek için bkz. Microsoft Windows - Ekrandaki öğeleri görmek için Büyüteç kullanma.
- Yüksek Karşıtlık Yüksek Karşıtlık, bilgisayar ekranındaki renk karşıtlığını değiştirerek metnin daha belirgin olmasını sağlar. Engeli olan ve olmayan kişiler tarafından kullanılan, açık ara en yaygın kullanılan yardımcı teknolojidir. Arka plan rengini değiştirebilir ve metin yazı tiplerinin rengini ve boyutunu değiştirebilirsiniz. Nasıl kullanılacağını öğrenmek için bkz. Microsoft Windows - Yüksek Karşıtlığı Aç .
- Klavye Kısayolları Çoğumuz, sık kullanılan görevlere hızla erişmek için, ekrandan metin kopyalamaya yarayan CTRL+C gibi klavye kısayollarını her gün kullanırız. Öte yandan, elinizi kullanamadığınız için fare kullanamıyorsanız, klavye kısayolları daha da önem kazanır. Bu durumu biraz daha iyi anlamak için, farenizi kaldırın ve sonra bilgisayarda gezinti ve denetleme için yalnızca klavyeyi kullanın. Her yazılım programının eksiksiz bir klavye kısayolları koleksiyonu vardır; tüm Microsoft ürünleri için kısayol bağlantılarını Microsoft ürünlerinde erişilebilirlik - Klavye Kısayolları bölümünde bulabilirsiniz.
Unutmayın, erişilebilirlik yalnızca göremeyen kişiler için değildir
Erişebilirliğin yalnızca sitenizi ekran okuyucuları kullanan kişilerin çalışmasına uygun hale getirmek olduğunu düşünme hatasına düşmeyin. Erişilebilirlik, olabildiğince çok kişinin sitenizi kullanabilmesi anlamına gelir. Bazı insanlar renk körüdür, bazı insanlar fare kullanamaz ve bazıları da site sayfası çok kalabalık olduğunda bilgileri işleyemez.
Ayrıca, sitenizi erişilebilir hale getirerek, kendilerini engelli olarak görmeyen kişilere de yardımcı olursunuz. Dünya çapında en hızlı büyüyen pazar segmentlerinden biri, yakında birçok ülkede çoğunlukta olacak olan yaşlı insanlardır. Yaşlı insanlarda genellikle görme bozuklukları, işitme bozuklukları, hareket bozuklukları vb. vardır. Yaşlıların gereksinimleri hakkında daha fazla bilgi edinmek için bkz. W3C - Web Erişilebilirliği ve Yaşlı Kullanıcılar: Yaşlanan Web Kullanıcılarının İhtiyaçlarını Karşılamak.
Sitenizi olabildiğince çok kişi açısından erişilebilir hale getirmek için, pratik olması koşuluyla mümkün olan en fazla sayıda farklı erişilebilirlik ölçütünü dikkate alın.
Kullanıcı deneyimini bütün yönleriyle dikkate alın
Şu senaryoyu düşünün: az önce dünyanın en güzel, en şık site tasarımını oluşturdunuz. Gerçekten yenilikçi bazı fikirlerden yararlandınız. Öte yandan, sitenize gelen insanlar, kendi bilgisayarları ve telefonlarıyla çalışma deneyimini getiriyorlar. Sitenizi kullanırken her şeyi yeniden öğrenmeleri mi gerekecek? Gitmeleri gereken yere kolayca gidebiliyor ve hemen çalışmaya başlayabiliyorlar mı?
Yenilik önemlidir, ama tahmin edilebilirlik de çok önemli olabilir. Sitenizde gezintinin kolay anlaşılır ve tahmin edilebilir olmasını sağlarsanız, bunun erişilebilirliğine bir katkısı olmaz ancak tüm kullanıcılar size minnettar kalır. Öngörülebilirliğin erişilebilirlikle nasıl etkileşimli olduğu hakkında daha fazla bilgi edinmek için W3C Web Accessibility Initiative - How people use with disabled web (W3C Web Erişilebilirliği Girişimi - Engelli kişiler web'i nasıl kullanır) konusuna gidin.
Test edin, bir daha test edin ve sonra yine test edin
Ne kadar söylesek az. Sitenizi test etmek çok kritik öneme sahiptir. Biz üç tür test öneriyoruz:
İşlevsel test: Bağlantılar çalışıyor mu? Kullanıcılar dosyaları karşıya yükleyebiliyor mu? Klavyeyi kullanarak sitede dolaşabiliyor musunuz? İşte doğru araçları bulmanıza yardımcı olabilecek bazı kaynaklar
Kullanılabilirlik testi: Yukarıda da yazıldığı gibi, engelli kullanıcılar her şeyden önce birer kullanıcıdır. Site kullanılabilir değilse, kimse siteye erişemez. İşte başlarken yararlanabileceğiniz bazı fikirler:
- İçerik net bir şekilde yazılmış ve okunabilir mi?
- İnsanlar (engelli veya değil) onlardan istediğiniz görevleri kolayca tamamlayabiliyor mu? Örneğin, insanlar istediğiniz bilgileri tamamlayıp gönderebiliyor mu?
- İnsanlar dekoratif ve tekrarlanan öğeleri atlayabiliyor mu?
- İnsanlar farklı sayfalara kolayca gidebiliyor, belgeleri açabiliyor veya bağlantıları izleyebiliyor mu?
- Bağlantıların okunabilir ve anlamlı metinleri var mı?
Uyumluluk testi: Siteniz W3C sitesinde listelenen gereksinimleri ya da şirketinizde veya bölgenizde geçerli olan diğer uyumluluk gereksinimlerini karşılıyor mu? WebAIM, Birleşik Devletler'deki en önemli devlet düzenlemelerinden biri olan 508 uyumluluğu için bir WebAIM - denetim listesi sunar.
İşte üzerinde düşünebileceğiniz bazı öneriler:- HTML, JavaScript ve CSS’yi doğrulayın. Standart kuralların kullanıldığı geçerli bir kod, büyük olasılıkla yardımcı teknolojiyle iyi çalışacaktır.
- Sitenizin renk körlüğü olan kişilere uygun olduğundan ve site tasarımının yeterli renk karşıtlığı sunduğundan emin olmak için renk bileşimlerini denetleyin. Daha fazla bilgi edinmek için W3G- Web İçeriği Erişilebilirlik Yönergeleri 2.0 - Görsel Karşıtlık sayfasına gidin. Bölüm 1.4.3 Contrast (Minimum) ve bölüm 1.4.6 Contrast (Enhanced) altında yararlı bilgiler verilmiştir.
- Metin olmayan tüm içeriğin alternatif metni olduğundan emin olun. Alternatif metin hakkında daha fazla bilgi için bkz. WebAIM - Alternatif Metin.
Öğrendiklerinizi unutmayın
Yaptığınız araştırmalar ve kendi sitenizdeki deneyiminiz sayesinde erişilebilirlik hakkında daha fazla bilgi edindikçe, kendi erişilebilirlik yönergelerinizi geliştirin. SharePoint siteniz büyüdükçe (ve büyüyeceğini biliyorsunuz) bu yönergeleri yine kullanabilirsiniz.